Aktywna telomeraza
U człowieka aktywną telomerazę posiadają: po urodzeniu- kom. macierzyste
- spermatogonie
- kom. nowotworowe
- kom. zarodkowe
- kom. embrionalne
Liczbę i strukturę chromosomów można analizować w kariogramie – jest to obraz zespołu chromosomów jednej kom. uporządkowanych wg ich długości i położenia centromeru. Używa się do tego celu zwykle limfocytów krwi pobudzonych fitohemaglutyniną (antygen roślinny), uzyskuje się kom. dzielące się mitotycznie, których chromosomy się fotografuje, wycina z fotografii i układa w kariogram.
Utrwalone chromosomy można przygotować uzyskując specjalne prążki chromosomów – G, Q, R lub C, które są wyrazem występowania w chromosomach zagęszczeń par AT i GC DNA. Dzięki prążkom można wykrywać zmiany w budowie chromosomów.
Macierz jądra = nukleoszkielet – rodzaj zrębu podtrzymującego składniki jądra; odgrywa rolę w regulacji syntezy i transkrypcji DNA. Czynne geny są w pętlach chromatyny w pobliżu miejsc ich wiązania z macierzą jądra, nieczynne – w odległych od macierzy miejscach pętli.
25.01.2009. 18:19
Macierz filamentów
Macierz zbudowana jest z filamentów (o średn. 3-5nm) i ziarenek (średn. 15-30nm) zanurzonych w kariolimfie. Filamenty łączą się z replisomami (wieloenzymatyczne kompleksy), które przeprowadzają replikację DNA. Z elementami macierzy łączą się też splicesomy (białkowe kompleksy enzymat., biorące udział w obróbce hnRNA = heterogeniczny RNA tj. transkrypt jednego, całego genu).Macierz reguluje transkrypcję genów odpowiadając za swoistość tkankową syntezy różnych białek (ten sam sygnał pobudza różne kom).
W skład macierzy wchodzi 13 rodzajów białek (filamenty + enzymy). Co najmniej 8 rodzajów to matryny, 5 identyfikuje się jako: laminy A,B,C, białko jąderkowe B23, białka Ag-NOR i białko jąderkowej rybonukleoproteiny.
Perychromatyna – pozachromatynowy składnik jądra zbudowany z włókienek i ziarenek ryboprotein – małe wysepki przy otoczce jądrowej.
- włókienka (średn. 10nm) to grupy hnRNA otoczone białkami
- ziarenka (średn. 40nm) – kompleks mRNA i białka
Perichromatyna jest więc:
- miejscem magazynowania hnRNA i mRNA
- miejscem obróbki hnRNA
25.01.2009. 18:19
Interchromatyna
Interchromatyna – wysepki w chromatynie; włókienka (średn. 2nm) i ziarenka (średn. 20nm) zbudowane z ryboprotein. Prawdopodobnie są miejscem gromadzenia i magazynowania podjednostek rybosomów przed ich transportem do cytoplazmy.Chromatyna płciowa – silnie zasadochłonna (piknotyczna) grudka chromatyny o średn. 1m w pobliżu otoczki jąder interfazowych. Jest to silnie skondensowany i tym samym unieczynniony jeden z chromosomów X (u mężczyzn brak jest chromatyny płciowej). To unieczynnienie wywołane jest przez: transkrypty hnRNA i białka (produkty genu Xist). W praktyce grudki chromatyny płciowej stwierdza się u 90% kom. kobiety, a w ok. 30% kom. męskich można znaleźć piknotyczne grudki chromatyny przypominające chromatynę płciwą.
25.01.2009. 18:18
Receptory jądrowe
Receptory jądrowe:a) receptory [ich związanie prowadzi do aktywacji i włączenia kluczowych procesów metabolicznych i rozwojowych]:
• sterydowe (wiążące hormony sterydowe), są to receptory dla:
- glukokortykoidów
- mineralokortykoidów
- estrogenów
- progesteronu
- androgenów
• hormonów tarczycy
• witaminy D
• kwasu retinowego
b) receptory dla tłuszczów, klasyfikowane jako receptory:
• PPAR – czujniki kw. tłuszcz., biorą udział w powstawaniu zapalenia (wiążąc eikosanoidy)
• LXR – czujniki cholesterolu, odpowiadają na wzrost jego stężenia
• FXR – czujniki kw. żółciowych, odpowiadają na wzrost ich stężenia
• CAR – czujniki ksenobiotyków hydrofobowych, odpowiadają na ich obecność
ich związanie aktywuje geny kodujące białka:
b. cytochromów P450 (katalizują reakcje red-ox przekształcające ligandy w formy nieaktywne, ułatwiając tym samym ich eliminację poza kom.)
b. błonowej pompy transporterów ABC (wypompowują ligandy z cytosolu)
b. wiążące i transportujące kw. tłuszczowe i ksenobiotyki wewnątrz kom. (regulują ich metabolizm); ich nieprawidłowości powodują:
- cukrzycę
- otyłość
- miażdżycę
- nowotwory
- zapalenia – wiążąc eikosanoidy odgrywają rolę w patogenezie zapalenia
25.01.2009. 18:18
Ciałka jądrowe
Ciałka jądrowe o średnicy do 1m, owalne; składają się z:- otoczki z włókienek
- rdzenia z ziarenek
Ich liczba zwiększa się w kom. syntetyzujących białka.
Jąderko:
– miejsce syntezy prekursorów rybosomów
– w profazie ginie, a w telofazie jest odbudowywane
– nie ma błony
– jest zbudowane z:
• chromatyny jąderkowej z regionów organizującymi jąderko (NOR) chromosomów: 13, 14, 15, 21 i 22 [jeśli cały chromosom jest NOR to nazywa się go chromosomem jąderkotwórczym]
• białek:
- nukleoliny (rozprasza składniki jąderka)
- fibrylaryny (obróbka hnRNA, buduje snRNP)
- białko B23 (Ag-NOR, transportuje prekursory rybosomów do cytoplazmy; nukleolina i fibrylarina też)
- polimeraza RNA I (katalizuje syntezę RNA)
Niszczenie fibrylaryny przez własny układ immunologiczny (autoagresja) jest charakterystyczne dla choroby - twardziny.
25.01.2009. 18:18
W internecie można znaleźć mnóstwo różnych stron. Naszym zdaniem ta jest naprawdę dobra mapa europy. Inną stroną, którą warto odwiedzić jest phone cards, Z pewnością zainteresuje Cię ta strona szafy komandor. Nie zapomnij odwiedzić Euro 2012. Ta witryna także jest ciekawa płytki.